منطقه آزاد تجاري صنعتي ارس  

موقعيت منطقه آزاد ارس


    منطقه آزاد ارس در شمال غرب استان آذربايجانشرقي در ضلع غربي شهرستان جلفادر كرانه جنوبي رودخانه ارس واقع شده است . منطقه آزاد ارس با برخورداري از مرز مشترك با كشورهاي آذربايجان، ارمنستان و جمهوري خودمختار نخجوان و وجود خطوط ارتباطي با اروپا ومنطقه قفقاز، ‌تركيه و حوزه مديترانه و قرارگيري در كريدورهاي بين المللي حمل ونقل، پيشينه تاريخي اقتصادي قابل توجه، اقليم مناسب، منابع غني آب، مراتع و ذخيره‌گاه‌هاي جنگلي، قابليت‌هاي توسعه گردشگري در زمينه هاي تاريخي، فرهنگي و طبيعي و ورزشيبين¬المللي و پتانسيل بالاي رشد و توسعه صنعتي، معدني، كشاورزي، خدماتي و علمي وآموزشي به طور بالقوه نقش حائز اهميتي را در ارتباط با چشم انداز بيست ساله به خود اختصاص داده است.

منطقه آزاد ارس با توجه به نزديكي با شهر تبريز و ارتباط تنگاتنگ اداري و اقتصادي با آنو امكان تعاملات علمي و آموزشي با كشورهاي همسايه و وجود نيروي انساني متخصص وكارآمد در زمينه هاي مختلف ميتواند در جهت برخورداري از دانش پيشرفته و ‌توانا درتوليد علم و فن آوري مورد تاكيد سند چشم انداز نقش حساسي را ايفا نمايد.




   موقعيت ويژة كلان شهر تبريز به عنوان پسكرانه خدماتي برتر در سطوح ملي و فراملي براي منطقه آزاد و وجود مناطق ارزشمند اكولوژيكي حفاظت شده و ذخيره¬گاه‌هاي بين المللي و  پشتوانه هاي ارزشمند توسعه كشاورزي، شرايطي را فراهم كرده است كه نه تنها به پشتوانه آن، ارس منطقه اي برخوردار از سلامت،‌ رفاه،‌ امنيت غذايي و محيط زيست مطلوب خواهد بود، بلكه توانايي آن را دارد كه به يك منطقه بين المللي سلامتي ودرماني تبديل شود.

  وجودمعادن غني (مصالح ساختماني - فلزي و غيرفلزي) و فراهم بودن زمينه توسعةبهره¬برداري از آنها و ايجاد صنايع وابسته و نزديكي به شبكه¬هاي زيربنايي از جملهخطوط نفت و گاز، خطوط راه آهن و شبكه هاي مخابراتي و انتقال برق، محورهاي ارتباطي اصلي و فرودگاه در حال تاسيس با عملكرد فراملي و فراهم بودن زمينه¬هاي توسعه تكنولوژيهاي نوين (بيوتكنولوژي، نانوتكنولوژي و IT)زمينه را براي حضور موثر در عرصه ملي در جهت رشد پرشتاب و مستمر اقتصادي و كسبجايگاه اول اقتصادي،‌علمي و فنآوري در منطقه، آنچنانكه در سند چشم انداز تصريحشده است را فراهم آورده است.

اصلي ترين قابليت هاي توسعه:

•برخورداري از مرز مشترك با كشورهاي آذربايجان، ارمنستان و جمهوري خودمختار نخجوانو وجود خطوط‌ ارتباطي ‌با اروپا، منطقه‌ قفقاز، تركيه ‌و حوزه ‌مديترانه ‌وقرارگيري در كريدورهاي بين المللي حمل و نقل

•موقعيت ويژة كلان شهر تبريز به عنوان مركز خدمات برتر در سطوح ملي و فراملي

•پيشينه ‌غني ‌فرهنگي ‌در پذيرش‌ نوآوري و توسعه و فرهنگ و زبان مشترك با كشورهايهمجوار

•سابقه تاريخي مركزيت تجاري منطقه و توانمنديهاي بالاي صادراتي و برخورداري اززيرساخت‌‌هاي توسعه فعاليت¬¬هاي بازرگاني از قبيل گمركات و مراكز تخليه و بارگيريكالا

•تنوع نسبي آب و هوايي و گياهي، منابع نسبتاً غني آب، باغات، مراتع و ذخيره‌گاههايجنگلي از جمله جنگلهاي ارسباران،‌ ظرفيت مناسب توليد و مراكز پشتيبان كشاورزي بويژه براي فعاليتهاي دامي و آبزي پروري

•وجود معادن غني (مصالح ساختماني، فلزي و غيرفلزي) و فراهم بودن زمينه توسعة به رهبرداري از آنها و ايجاد صنايع وابسته

•بهره‌مندي ‌نسبي از شبكه‌هاي زيربنايي از جمله خطوط نفت و گاز، خطوط راه‌آهن وشبكه‌هاي‌ انتقال‌برق و امكان تبادل برق با كشورهاي همجوار، محورهاي ارتباطي اصليو فرودگاه در حال تاسیس با عملكرد فراملي

•وجود قابليت‌هاي توسعه فعاليت‌هاي گردشگري در زمينه هاي تاريخي، فرهنگي و طبيعي

• فراهمبودن زمينه¬هاي توسعه تكنولوژي هاي نوين ( بيوتكنولوژي، نانوتكنولوژي و IT )

•وجود مناطق ارزشمند اكولوژيكي حفاظت شده و ذخيره گاه‌ها

نقاطقوت منطقه آزاد ارس:

باتوجه به مطالعات صورت گرفته مهمترين نقاط قوت اين منطقه به شرح زير مطرح گرديد:

•دسترسي به منابع آبي مطمئن و استفاده از ظرفيتهاي استفاده¬نشده.

•وجود پتانسيل بالاي توسعه كشاورزي در منطقه به ويژه در زمينه¬هاي آبزی¬پروری،توليد ميوه¬هاي نيم-گرمسيري و هسته دار، كشت آبي و هيدروپونيك.

•امکان گسترش صنایع تبدیلی کشاورزی و دامی.

•موقعیت ویژه ژئواكونومیكي و قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم و چهار راه تجاریاروپا و آسیای میانه و وجود راههاي ارتباطي و مواصلاتي مناسب در پس کرانه و اتصالآن به شبكة راه هاي اصلي و راه آهن برقي به تبریز- جلفا و نزدیکی به دریای خزر وسیاه و وجود گمرك جلفا، به¬عنوان سطح یک مبادی ورودی و خروجی در مقیاس ملی.

•استعداد منطقه جهت تبدیل شدن به مگاپورت صادرات و واردات، صادرات مجدد و ترانزیت.

•دسترسي منطقه به منابع معدني پرارزش به ويژه منابع مس سونگون سیه رود، سنگ¬هایتزئینی و ساختمانی و نفلین سینیت در شهرستانهای همجوار و کشورهای همسایه.

•نزديكي و همجواري با تبريز، به عنوان يكي از قطب‌هاي اصلي صنعتي و خدماتی كشور ودسترسي آسان به منابع انرژي فراوان و نيروي انساني ماهر.

•پتانسيل بالاي سرمايه گذاري در بخش ساختمان و مسكن. : پتانسيل بالاي سرمايه گذاريدر بخش صنعت، به ويژه در صنايع پتروشيمي و وابسته به نفت و تجهيزات با مشاركتكشورهاي منطقه با توجه به وجود شهركهاي صنعتي.

•وجود كليساي سنت استپانوس در منطقه و امکان ایجاد دسترسی آسان از آنجا به کلیسایقره¬کلیسا و طبيعت بكر شهرستان جلفا، دهكده گلستان و مرزي بودن منطقه و استفاده ازساحل رودخانة ارس و کوهها و دریاچه های سدهاي گلفرج و گرديان به عنوان منابع گردشگري منحصر به فرد.

•وجود بازارچه‌هاي مرزي براي خرده‌فروشي.

•برخورداري از امكانات قطبهاي دانشگاهي مركز استان و شهرستانهاي همجوار.

•برتری نسبی منطقه ازاد ارس در دسترسی به زیرساختهای ارتباط مخابراتی ملی.

•فراهم بودن امکان شکل گیری پایگاه¬های خدماتی.

فرصتهاي منطقه آزاد ارس

• باتوجه به مطالعات صورت گرفته فرصتهاي موجود در اين منطقه به شرح زير مطرح گرديد:

•امکان جذب سرمایه از طریق ایرانیان خارج از کشور در فعالیتهای منطقه آزاد ارس.

•امتیازات قانونی سرمایه گذاری در مناطق آزاد.

•جایگاه خاص شهر جلفا در كليه طرحهاي فرادست ملي، منطقه‌اي و استاني.

•فراهم بودن زمینه¬های گسترش راه هاي ترانزيتي پسكرانه مطابق با برنامه های ملی ومنطقه¬ای.

•نزديكي به فرودگاههاي داخلی و بين‌المللي تبريز در داخل کشور و کشورهای همجوار.

•قرارگیری منطقه آزاد ارس بر سر راه شبکه فیبرنوری شرقی-غربی، از چین تا اروپا.

•امکان ایجاد خوشه های صنعتی در سطح فرامنطقه ای.

•تقاضای فراملی برای خدمات درمانی فوق تخصصی کشورمان.

•معافيت گمركي صادرات از گرجستان به اروپا.

•امكان استفاده از فرصتهاي صادراتي و تامين نيازهاي تركيه و آذربايجان.

•امكان استفاده از مزاياي عضويت ارمنستان در WTO.

•موقعیت بالقوه منطقه آزاد ارس در برقراری ارتباط قفقاز جنوبی، روسیه و اروپای شرقی برای دسترسی به کشورهای هند، پاکستان، افغانستان، ترکیه، عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس.

•دسترسي به بازار آسیای میانه به دلیل اشتراكات تاریخی و فرهنگی به عنوان بازارهدف.

•پتانسیل خوب همکاری و تعامل با جمهوریهای CIS درچارچوب سازمانهای منطقهای نظیر اکو، شانگهای، گوام و اوراسیا.

•الزام حمایت دولت از منطقه آزاد ارس به واسطه نقش تعاملي آن با کشورهای CIS و بهویژه کشورهای حوزه قفقاز جنوبی.

•فراهم شدن زمینه افزایش سرمایه گذاری و جلب مشارکت بخش خصوصی به واسطه ابلاغسیاست¬های کلی اصل 44.

•كاهش تسلط وجه دولتی در منطقه آزاد ارس براثر رعایت سیاستهای کلی اصل 44.

•تقاضاي فراملي به ويژه در بازار حوزه هاي پيراموني كشور براي خدمات آموزش عالي قابل عرضه استان و كشور.

رئوس اهداف و جهت گيريهاي كلي منطقه آزاد ارس

اهدافكلي و در ذيل آن، اهداف جزئي منطقه آزاد ارس به شرح ذيل فهرست مي شوند:

حضورموثر در ترتيبات منطقه اي:

1- ايجادمركزيتي براي تعديل تنش هاي قومي و سياسي در منطقه

2-حضور فعال در فعل و انفعالات حوزه ژئواستراتژيكي منطقه قفقاز با هماهنگي هاي لازمدر سطح ملي.

ايجادتمهيدات براي گسترش خدمات ترانزيتي:

1-احداث فرودگاه با عملكرد ملي و فراملي

2-توسعه، تكميل، تجهيز، افزايش كارايي و استفاده بهينه از شبكه هاي ارتباطي جاده ايو ريلي با عملكرد ملي و فراملي

3-پيگيري درباره تقويت محورهاي ترانزيت سرخس - جلفا (كريدور شرق - غرب) و جلفا -خرمشهر و بندر عباس - جلفا (در راستاي كريدور شمال - جنوب) و تكميل و ساماندهي مسير هاي ترانزيتي بازرگان - جلفا و تبريز - جلفا

4-همكاري در احداث خط آهن موازي خط آهن تخريب شده آذربايجان - ارمنستان و اتصال به راه آهن آذربايجان و روسيه.

5-ظرفيت سازي براي گسترش ارتباط ترانزيتي قابل اتكا از مبداء جلفا به كشور هاي ا رمنستان، آذربايجان، جمهوري خودمختار نخجوان، گرجستان، اكراين و جنوب روسيه.

6-تشويق سرمايه گذاري براي بهره گيري مناسب از قابليت هاي ترانزيتي كشور در صادرات مجدد كالا.

7-تجهيز و توسعه گمركات و ايجاد كانون انبار هاي دپوي كالاهاي ترانزيتي و صادراتي به قفقاز و اروپا به عنوان مگاپورت ترانزيت و حمل و نقل كالا .

توسعه توليدات صنعتي و معدني با توجه به مزيت هاي منطقه بويژه در زمينه تامين انرژي:

1-تقويت و تشويق واحد هاي توليدي كوچك و متوسط.

2-ظرفيت سازي براي توسعه واحد هاي پائين دستي صنايع پتروشيمي و فراوري مشتقات نفتي .

3-بهره برداري از قابليت هاي معدني و توسعه صنايع وابسته .

4-ظرفيت سازي براي توسعه صنايع تبديلي با توجه به تقاضاي بازارهاي پيراموني و خاوردور .

توسعهبازرگاني و حضور در بازار هاي جهاني:

1-ايجاد زمينه هاي جذب سرمايه گذاري خارجي همراه با انتقال فن آوري .

2-استقرار بازار متشكل سرمايه و توسعه بازار هاي مالي و خدمات تجاري .

3-جذب و تقويت و تجهيز خدمات برتر بانكي، بيمه اي، گمركي، سرمايه گذاري، مخابراتي وساير خدمات دستگاههاي دولتي.

4-تشويق و حمايت از صادرات و تأمين بخشي از نياز هاي وارداتي كشور

5-ايجاد مركز تجارت الكترونيكي.

6-توسعه و تجهيز بازارچه هاي مرزي با توجه به شرايط قانوني منطقه آزاد ارس و وضعيت موجود واردات كالاهاي مسافري از مناطق آزاد.

توسعه گردشگري :

1-ايجاد زير ساخت هاي گردشگري

2-ظرفيت سازي در زمينه جذب گردشگران درماني، ورزشي، فرهنگي، تاريخي، طبيعت گردي وشكاردوست .

3-ايجاد دهكده هاي سلامت و توريسم .

توسعه آموزش عالي و فن آوري هاي جديد:

1-توسعه فن آوري اطلاعات و ارتباطاتً ICT ً و ارتقاءسطح مهارتها و تجهيز نيروي انساني

2-جذب نيروي متخصص و صاحبنظر از سرزمين اصلي و خارج از كشور

3-ايجاد قطب دانشگاهي بين المللي و گسترش مراكز و فعاليت هاي پژوهشي

بهره برداري بهينه از امكانات و مزيت ها در جهت گسترش توليد و نوآوري در بخش كشاورزي:

1-توسعه توليدات ماشين آلات كشاورزي

2-ظرفيت سازي براي كشت گلخانه اي، هيدروپونيك، ارگانيك و نوآوري محصولات كشاورزي(زراعي، باغداري، ماكيان، حيوانات وحشي، آبزيان و كرم ابريشم)

3-همكاري با پسكرانه در جهت افزايش توليدفرآورده هاي دامي و كشاورزي و تجاري.

ايجادفضا هاي نوين كالبدي نماينگر چهره اي نو از جمهوري اسلامي ايران :

1-نهايي كردن محدوده جغرافيايي منطقه و تهيه طرحهاي جامع و تفصيلي

2-فراهم سازي الزامات بازگرداندن رونق جمعيتي و ساماندهي اسكان در محدوده منطقهآزاد.

سازمان فضائي منطقه آزاد ارس در طرح جامع:

سازمان منطقه آزاد ارس بر اساس خروجي سند راهبردي و گزاره هاي ماموريتي ، ابتدا بيانيه ماموريت را استخراج و سپس فضا و كالبد هاي لازم را به صورت كف (حداقل) در طرح جامعخود تحت عنوان MasterPlan بعنوان اولين لايه برنامه ريزي كالبدي منطقه جايابي نموده و سازمان فضائي را با رعايت كليه اصول برنامه ريزي و به ازاي هر فعاليت تخصيص داده است. جهت اجرايي شدن آماده سازي هاي لازم براي انجام پروژههاي فيزيكي قطعاً يكي از ضروريات، تهيه و تدوين طرحهاي مطالعاتي تحت عنوان طرحهاي تفصيلي مي باشد. لذا سازمان پس از استخراج گزاره هاي ماموريتي به شرح زير در تعاقب به تعريف طرحهاي مطالعاتي تفصيلي پرداخته است.

سازمان فضائي منطقه عبارت است از :

-شبكه بندي معابر منطقه ( شرياني . دسترسي )

-منطقه بندي كاربري و تراكمي اراضي به شرح زير :

-منطقه مسكوني در سه سطح تراكمي ( كم، متوسط، زياد )

-صنايع و كارگاهها ( صنايع تبديلي، صنايع سنگين، صنايع Hi-Tech ،توليد انرژي، توليد مصالح ساختماني )

-فعاليت هاي كشاورزي ( شهرك گلخانه اي، كشت مكانيزه، شهرك توليد پروتئين يعني شهرك شيلات و سايتهاي پرورش دام و طيور )

-مجتمع هاي آموزش عالي و پژوهشي ( آموزش عالي، پژوهش و فن آوري، خدمات بهداشتي ودرماني و آموزش پزشكي )

-دهكده ورزشي ( ورزشهاي بين المللي و محل ارودگاههاي بين المللي ورزشي و محلبرگزاري مسابقات ورزشي )

-دهكده سلامت ( آموزشي ، درماني ، اقامتي ، و تفريحي و ....)

-بارانداز و انبار ( سايتهاي گمركي و انبارهاي عمومي ، محل تخليه و بارگيري كالاجهت صادرات ، واردات ، و صادرات مجدد و مگاپورت و ...)

-نمايشگاه بين المللي ( براي نمايش كالاهاي توليدي منطقه آزاد ارس و ساير مناطق ا زاد ايران و حوزه منطقه و نمايش كالاهاي توليدي جهان و خصوصاٌ كشورهاي منطقه بارويكرد جهاني )

- C . B . D . مركز ارشادي و تجاري شهر ( محل استقرار فعاليتهاي كسب و كاروكاربريهاي مرتبط )

-شهرك فرودگاهي ( فرودگاه بين المللي با ريرساختها و كاربريهاي مرتبط و مورد نياز و...)

-پهنه هاي مربوط به اقامت و تفرج .( سايت تفرجگاهي گرديان و منطقه و آثار تاريخي وطبيعي و فرهنگي منطقه و ........ براي جذب گردشگران داخلي و خارجي ).

-پهنه مربوط به كاربريهاي حساس به آسيب پذيري


     برگشت >>
     
     
 
 

كليه حقوق مادي و معنوي وب سايت متعلق به دانشگاه آزاد اسلامي واحد بين المللي جلفا مي باشد.